https://journal.imbspa.org/ نشریه رفتار حرکتی و روان شناسی ورزشی ایران fa daily 1 Sat, 04 Jul 2026 00:00:00 +0330 Sat, 04 Jul 2026 00:00:00 +0330 https://journal.imbspa.org/article_246335.html هدف این پژوهش، بررسی تأثیر خودگفتاری انگیزشی مثبت بر سرسختی ذهنی، عزت نفس و خودکارآمدی ورزشی در میان دانش‌آموزان پسر ورزشکار دوره‌ی اول متوسطه شهرستان سبزوار در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ بود. این مطالعه با اتخاذ رویکرد نیمه‌آزمایشی و استفاده از طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل انجام گرفت. جامعه آماری پژوهش را کلیه دانش‌آموزان پسر ورزشکار دوره‌ی اول متوسطه شهرستان سبزوار تشکیل می‌دادند. نمونه‌ای متشکل از ۳۰ دانش‌آموز پسر ورزشکار داوطلب، از یک مدرسه فوتبال محلی انتخاب و به روش تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) قرار گرفتند. گروه آزمایش به مدت شش جلسه ۹۰ دقیقه‌ای (سه جلسه در هفته) تحت آموزش خودگفتاری انگیزشی مثبت قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل به عنوان گروه مقایسه، در لیست انتظار باقی ماند. ابزارهای جمع‌آوری داده‌ها شامل پرسشنامه سرسختی ذهنی شیارد و گلبی (۲۰۰۹)، مقیاس عزت نفس روزنبرگ (۱۹۶۵) و مقیاس خودکارآمدی ورزشی صحراییان، واعظ موسوی و خبیری (۱۳۹۵) بودند. داده‌های جمع‌آوری شده با استفاده از آمار توصیفی (میانگین و انحراف معیار) و تحلیل کوواریانس تک‌متغیری و چندمتغیری (ANCOVA) در نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۴ تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان‌دهنده تأثیر مثبت و معنادار خودگفتاری انگیزشی مثبت بر سرسختی ذهنی، عزت نفس و خودکارآمدی ورزشی دانش‌آموزان پسر ورزشکار بود (P < 0.05). به طور خاص، در زمینه خودکارآمدی ورزشی، ۴۰% از واریانس نمرات تعدیل‌شده پس‌آزمون بین گروه‌ها توسط مداخله خودگفتاری انگیزشی مثبت تبیین شد. https://journal.imbspa.org/article_246549.html چکیده پژوهش حاضر با هدف تبیین نگرانی از تصویر بدن در بانوان ورزشکار بر اساس عزت‌نفس و کمال‌گرایی و با بررسی نقش میانجی‌گری مقایسه اجتماعی و خودشیفتگی انجام شد. این مطالعه از نوع توصیفی همبستگی بود و بر روی ۵۵۰ زن ورزشکار فعال در باشگاه‌های شهر ایلام در سال 1403 اجرا شد. شرکت‌کنندگان به پرسشنامه‌های نگرانی از تصویر بدن، عزت‌نفس، کمال‌گرایی، مقایسه اجتماعی و خودشیفتگی پاسخ دادند و داده‌ها با استفاده از مدل‌یابی معادلات ساختاری و روش بوت‌استرپ تحلیل شد. نتایج نشان داد مدل پیشنهادی از برازش مطلوبی برخوردار است و متغیرهای پیش‌بین توانستند ۳۶ درصد از واریانس نگرانی از تصویر بدن را تبیین کنند. یافته‌ها بیان می‌کند عزت‌نفس پایین و کمال‌گرایی ناسازگار، هم به صورت مستقیم و هم به صورت غیرمستقیم از طریق مقایسه اجتماعی، نگرانی از تصویر بدن را پیش‌بینی می‌کنند. مقایسه اجتماعی به عنوان تنها میانجی معنادار، بخش مهمی از رابطه میان ویژگی‌های شخصیتی و نگرانی از ظاهر را تبیین می‌کند. در مقابل، مسیرهای مرتبط با خودشیفتگی معنادار نیست و این سازه نقش میانجی مؤثری در مدل ندارد. این نتایج نشان می‌دهد که فرایندهای مقایسه‌ای، سازوکار اصلی ارتباط میان ویژگی‌های شخصیتی و نگرانی‌های بدنی در زنان ورزشکار محسوب می‌شود. بر این اساس، مداخلاتی که بر کاهش مقایسه‌های ظاهر محور، تعدیل معیارهای کمال‌گرایانه و تقویت عزت‌نفس پایدار تمرکز دارند، می‌توانند در کاهش نگرانی از تصویر بدن مؤثر باشند. https://journal.imbspa.org/article_246336.html هدف این پژوهش اثربخشی ترکیبی تمرینات تصویرسازی ذهنی و بیوفیدبک بر بهبود توجه دختران کم توان ذهنی بود. روش تحقیق از نوع نیمه تجربی است و طرح تحقیق هم شامل پیش آزمون و پس آزمون مکرر بود . 60 دختر کم توان ذهنی با دامنه سنی15 تا 18 سال از بین دختران کم توان ذهنی دبیرستان استثنایی شهر تبریز بصورت داوطلبانه در این تجقیق شرکت نمودند شرکت کنندگان بصورت تصادفی به سه گروه تجربی 15 نفری آموزش تصویرسازی ذهنی، بیوفیدبک و یک گروه کنترل تقسیم گردیدند. در مرحله اول توانایی تصویرسازی ذهنی همه افراد با استفاده از پرسشنامه MIQR ارزیابی شده و افرادی که فاقد توانایی تصویرسازی بودند حذف گردیدند. سپس گروه اول (گروه تمرین ذهنی) در هر جلسه مهارت ملاک را به صورت تصویرسازی درونی انجام دادند؛ گروه دوم بمدت ده جلسه تحت آموزش تمرینات بیوفیدبک قرار گرفتند. گروه سوم (ترکیبی) بمدت ده جلسه بصورت ترکیبی در تمرینات شرکت نمودند. برای سنجش بهبود توجه در هر سه گروه از مقیاس آزمون عملکرد پیوسته استفاده شد. داده ها با تحلیل کواریانس چند متغیری (MANOVA) در سطح 05% ≥p با استفاده از نرم افزار SPSS21 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که تمرین ترکیبی تصویرسازی ذهنی و تمرینات بیوفیدبک بر بهبود توجه دختران کم توان ذهنی اثر مثبت و معناداری بیشتری نسبت به نتایج تمرینات دیگز دارد. https://journal.imbspa.org/article_246338.html پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر موسیقی خودانتخابی و تجویزی بر تغییرات روان‌فیزیولوژیکی (رسانایی پوست و دمای بدن) و شاخص خستگی درک‌شده در افراد درون‌گرا و برون‌گرا حین دویدن روی تردمیل است. این پژوهش از نوع کاربردی و از نظر روش نیمه‌تجربی با طرح درون‌گروهی و بین‌گروهی بود. تعداد ۲۴ دانشجوی جوان فعال و سالم (۱۲ نفر درون‌گرا و ۱۲ نفر برون‌گرا) بر اساس نمره پرسشنامه شخصیت آیزنک (فرم کوتاه) انتخاب و با شدت ۷۰ تا ۸۰ درصد حداکثر توان دویدن در سه شرایط تصادفی (بدون موسیقی، موسیقی تجویزی و موسیقی خودانتخابی) مورد سنجش قرار گرفتند. رسانایی پوست و دمای بدن با استفاده از دستگاه پروکامپ ۲ اندازه‌گیری شد و خستگی درک‌شده با مقیاس بورگ (۶ تا ۲۰) ارزیابی گردید. نتایج تحلیل واریانس مرکب با اندازه‌گیری تکراری نشان داد در متغیر رسانایی پوست اثر اصلی شرایط (005/0p =) و اثر اصلی گروه (001/0p =) هر دو معنی‌دار هستند. مهم‌تر اینکه اثر تعامل شرایط و گروه نیز در سطح 05/0 معنی‌دار است (042/0p =). همچنین در متغیر خستگی درک شده اثر اصلی شرایط (001/0p =) معنی‌دار است اما اثر اصلی گروه (38/0p =) و اثر تعامل شرایط و گروه (241/0p =) معنی‌دار نیست. در متغیر دمای بدن اثر اصلی شرایط (5/0p =)، اثر اصلی گروه (39/0p =) و اثر تعامل شرایط و گروه (293/0p =) معنی‌دار نیست. این یافته‌ها پیامدهای مهمی برای مربیان و ورزشکاران دارد و نشان می‌دهد که رویکرد یکسان برای همه در تجویز موسیقی در حین تمرین، نمی‌تواند برای همه افراد مؤثر باشد. https://journal.imbspa.org/article_246339.html این پژوهش باهدف بررسی ارتباط بین حالات خلقی پیش از مسابقه و پاسخ ضربان قلب حین رقابت در سوارکاران پرش‌بااسب مبتدی و ماهر انجام شد. در این مطالعه میدانی، ۴۰ سوارکار شامل ۲۰ فرد مبتدی و ۲۰ فرد ماهر شرکت کردند. شرکت‌کنندگان پیش از مسابقه پرسش‌نامه نیمرخ حالات خلقی را تکمیل کردند و ضربان قلب آنان در طول اجرای رقابتی با استفاده از حسگر پوشیدنی ثبت شد. برای مقایسه دو گروه از آزمون تی مستقل با تصحیح واریانس نابرابر و آزمون من - ویتنی و برای بررسی ارتباط بین متغیرها از ضریب همبستگی اسپیرمن استفاده شد. نتایج نشان داد میانگین ضربان قلب در سوارکاران مبتدی به طور معناداری بالاتر از گروه ماهر بود (88/119 در برابر 78/103 ضربه در دقیقه، 001/0 > P، اندازه اثر = 57/1). در مقابل، بین دو گروه در زیرمقیاس‌های تنش، افسردگی، خشم، نشاط، خستگی و سردرگمی و همچنین شاخص اختلال خلقی کلی تفاوت معناداری مشاهده نشد. همچنین هیچ‌یک از زیرمقیاس‌های خلقی پیش از مسابقه با ضربان قلب حین رقابت ارتباط معناداری نشان ندادند. یافته‌ها نشان می‌دهد اگرچه سطح مهارت با تفاوت قابل‌توجه در پاسخ فیزیولوژیک همراه است، اما حالات خلقی پیش از مسابقه به‌تنهایی قادر به پیش‌بینی تغییرات ضربان قلب در شرایط رقابتی نیست. این نتایج بر ضرورت استفاده هم‌زمان از شاخص‌های روان‌شناختی و فیزیولوژیک برای تحلیل عملکرد ورزشی تأکید دارد. https://journal.imbspa.org/article_246550.html هدف پژوهش حاضر، تعیین مقایسه تأثیر آموزش امیددرمانی و تمرینات هاتایوگا بر میزان افسردگی نوجوانان دختر مبتلا به سرطان بود. روش پژوهش حاضر، از نوع نیمه‌تجربی (پیش‌آزمون- پس‌آزمون) با استفاده از دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل بود. به این منظور جامعه آماری این تحقیق، کلیه نوجوانان دختر 12 تا 18 ساله‌ی مبتلا به سرطان بود که از سال 1400-1401 به بیمارستان‌ها و مراکز مربوط به درمان سرطان از جمله بیمارستان‌های ولیعصر، شمس، شهریار، امام علی (ع)، شهیدمحلاتی و عالی نسب شهر تبریز ارجاع داده شده بودند و توسط روانشناس بالینی آن مراکز، تشخیص اختلال افسردگی به آن‌ها داده شد، تشکیل دادند. از جامعه مورد مطالعه تعداد 45 نفر از آن‌ها به‌صورت در دسترس انتخاب و سپس در 3 گروه 15 نفری (امیددرمانی، تمرینات هاتایوگا و گروه کنترل) به‌طور تصادفی جایگزین شدند. سپس برای گروه آزمایش 1، امیددرمانی (8 جلسه؛ هفته‌ای یک جلسۀ 90 دقیقه‌ای) و گروه آزمایش 2، تمرینات هاتایوگا (12 هفته: هر هفته دو جلسه 45 دقیقه‌ای) دریافت کردند و گروه کنترل آموزشی دریافت ننمود. کلیه آزمودنی‌‌ها قبل از آغاز آموزش و پس از آن، پرسشنامه‌ی افسردگی بک (فرم کوتاه) را پر کردند. برای تجزیه و تحلیل داده‌‌ها از تحلیل کواریانس استفاده شد. نتایج نشان داد که امیددرمانی و تمرینات هاتایوگا بر کاهش میزان افسردگی دختران نوجوان سرطانی تأثیر مثبت معنی‌داری دارد. اما تأثیر امیددرمانی بر کاهش میزان افسردگی دختران نوجوان سرطانی به‌طور معنی‌داری بیشتر از تمرینات هاتایوگا است.