طراحی شاخص جدید “شاخص پایداری گذر” برای تشخیص زودهنگام خطر سقوط

10.22034/ijmbsp.2026.584742.1161

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه رفتار حرکتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

2 گروه رفتارحرکتی و روانشناسی ورزشی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران. 0000-0002-0570-7764 رایانامه: sogra.taherkhani@semnan.ac.ir

چکیده
سقوط یکی از مهم‌ترین تهدیدهای سلامت حرکتی در سالمندان و افراد مبتلا به اختلالات عصبی–عضلانی است و شناسایی زودهنگام افراد در معرض خطر، نقش مهمی در پیشگیری و طراحی مداخلات توان‌بخشی دارد. با توجه به اهمیت مرحله گذر در ایجاد بی‌ثباتی حین راه‌رفتن، هدف این پژوهش توسعه و ارزیابی شاخصی تجمیعی با عنوان «شاخص پایداری گذر» به‌منظور تمایز افراد سالم از افراد پرخطر سقوط بود. این مطالعه با طرح مقطعی تحلیلی و با مشارکت ۶۰ نفر شامل ۳۰ فرد سالم و ۳۰ فرد پرخطر انجام شد. داده‌های راه‌رفتن با استفاده از حسگرهای اینرسی و سیستم تحلیل حرکت سه‌بعدی ثبت گردید. شاخص پایداری گذر بر پایه ویژگی‌های دینامیکی شامل نوسانات مرکز جرم، عدم تقارن گام، ناپایداری سرعت و نرخ واگرایی لیاپانوف محاسبه شد. برای ارزیابی عملکرد تشخیصی این شاخص از تحلیل ROC و مدل‌های یادگیری ماشین شاملRandom Forest، رگرسیون لجستیک و ماشین بردار پشتیبان استفاده شد. نتایج نشان داد میانگین شاخص پایداری گذر در گروه پرخطر به‌طور معناداری بیشتر از گروه سالم بود. همچنین اندازه اثر بسیار بزرگ (d = 2.90) نشان‌دهنده قدرت تفکیک بالا بود. تحلیل ROC مقدار AUC برابر 0.90 و حساسیت و ویژگی به‌ترتیب 0.87 و 0.83 را نشان داد. مدل Random Forest نیز بالاترین دقت طبقه‌بندی را نسبت به سایر مدل‌ها ارائه کرد. بر اساس یافته‌ها، شاخص پایداری گذر می‌تواند به‌عنوان ابزاری مؤثر، کم‌هزینه و کاربردی برای غربالگری خطر سقوط و توسعه سامانه‌های هوشمند ارزیابی حرکتی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات
  • تاریخ دریافت 12 خرداد 1405
  • تاریخ بازنگری 22 خرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 04 تیر 1405