والیبال یک ورزش تیمی است که نیازمند آمادگی ادراکی-شناختی بالایی است، این مطالعه با هدف شناسایی طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه غالب در ورزشکاران رشته والیبال انجام گرفت. این مطالعه به روش توصیفی بر روی 463 ورزشکار رشته والیبال باشگاه‌های شهرهای مختلف ایران انجام شد که به روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب شدند و به پرسشنامه 75 سوالی "طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه یانگ" پاسخ دادند. طرح‌واره غالب ورزشکاران والیبال (اعم از زن و مرد) خودمختاری و عملکرد مختل بود و از بین 15 نوع طرح‌واره طرح‌واره‌های غالب اولیه عبارت‌اند از: انزوای اجتماعی/بیگانگی، وابستگی/ بی‌کفایتی، آسیب‌پذیری نسبت به ضرر/ بیماری، خود تحول-نیافته. آزمون کلموگروف-اسمیرنوف نشان داد توزیع تمامی طرح‌واره ناسازگار اولیه در ورزشکاران والیبال با توزیع نرمال تفاوت معناداری وجود دارد (05/0>p). آزمون T مستقل نشان داد بین میانگین طرح‌واره ناسازگار اولیه در زنان و مردان تفاوت معناداری وجود دارد و آزمون تحلیل واریانس چندگانه نشان داد سطوح عملکرد ورزشی و سطوح کسب مدال بر طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه اثر دارند (05/0>p). آزمون رگرسیون چندگانه نشان داد به ترتیب وضعیت تاهل و سطح تحصیلات پیش‌بینی‌کننده طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه در ورزشکاران والیبال هستند. طرح‌واره غالب ورزشکاران والیبال خودمختاری و عملکرد مختل است و وضعیت تاهل، جنسیت، سطح تحصیلات، سطوح عملکرد ورزشی و کسب مدال با طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه تعامل دارند. ازآنجاکه این طرح‌واره‌ها متأثر از خانواده، مراکز آموزش عالی، رفتار مربی و پرسنل باشگاه، شرایط رقابتی والیبال است، یکی از راه‌کارها می‌تواند آموزش خانواده و مسئولان ورزشی باشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی در جهت ارتقای استقلال ورزشکاران والیبال باشد.