مقایسه تأثیر تمرین مهارت‌های فوتسال به دو شیوه مسدود و تصادفی بر کارکردهای اجرایی کودکان مبتلا به اختلال کمبود توجه/بیش‌فعالی

10.22034/ijmbsp.2026.539982.1146

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد تربیت بدنی/ رفتار حرکتی

2 گروه علوم رفتاری و شناختی ورزشی، دانشکده علوم ورزشی و تندرستی، دانشگاه تهران، ایران

3 گروه آموزش تربیت بدنی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665 تهران، ایران

چکیده
اختلال کمبود توجه/بیش‌فعالی با نقص در کارکردهای اجرایی، به‌ویژه بازداری پاسخ، کنترل توجه و انعطاف‌پذیری شناختی همراه است؛ ازاین‌رو، مداخلات حرکتی و ورزشی به‌عنوان یکی از راهکارهای بالقوه برای بهبود این کارکردها مورد توجه قرار گرفته‌اند. هدف پژوهش حاضر، مقایسه تأثیر تمرین مهارت‌های فوتسال به دو شیوه مسدود و تصادفی بر کارکردهای اجرایی کودکان مبتلا به اختلال کمبود توجه/بیش‌فعالی بود. این پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون ـ پس‌آزمون و گروه کنترل بود. نمونه پژوهش شامل 45 کودک پسر 9 تا 13 سال مبتلا به اختلال کمبود توجه/بیش‌فعالی بود که به‌صورت هدفمند انتخاب و به‌طور تصادفی در سه گروه تمرین مسدود، تمرین تصادفی و کنترل (هر گروه 15 نفر) قرار گرفتند. گروه‌های تمرینی به مدت 8 هفته، هر هفته 3 جلسه در برنامه تمرین مهارت‌های فوتسال شرکت کردند. برای ارزیابی کارکردهای اجرایی از پرسشنامه بریف و آزمون استروپ استفاده شد. داده‌ها با تحلیل واریانس مختلط و در سطح معنی‌داری 05/0 تحلیل شدند.

نتایج نشان داد اثر متقابل گروه و زمان در خرده‌مقیاس‌های تنظیم رفتار، فراشناخت و نمره کل بریف معنی‌دار نبود، اما در نمره تداخل آزمون استروپ این اثر معنادار بود. هر دو گروه تمرین مسدود و تصادفی در مقایسه با گروه کنترل بهبود معنی‌داری نشان دادند. همچنین کاهش نمره تداخل در گروه تمرین تصادفی بیشتر از گروه تمرین مسدود بود.یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد تمرین مهارت‌های فوتسال می‌تواند برخی مؤلفه‌های کارکرد اجرایی، به‌ویژه بازداری پاسخ و کنترل تداخل شناختی را در کودکان مبتلا بهبود بخشد و تمرین تصادفی ممکن است در برخی شاخص‌ها اثربخشی بیشتری داشته باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات
  • تاریخ دریافت 16 مرداد 1404
  • تاریخ بازنگری 16 خرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 30 خرداد 1405