مهارت برجسته در تیراندازی با کمان ریکرو: مقایسه سه سطح مهارت و نقش روش تیراندازی در ظهور اختصاصی‌بودن یادگیری حرکتی

10.22034/ijmbsp.2026.586902.1170
دوره 5، شماره 4
زمستان 1404

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

تبریز- بلوار 29 بهمن- بن بست جام جم- دانشگاه تبریز

چکیده
مهارت برجسته پدیده‌ای است که در آن عملکرد در یک نقطه بسیار تمرین‌شده به‌طور غیرمنتظره‌ای بالاتر از پیش‌بینی نظریه طرحواره اشمیت و قانون تغییرپذیری نیرو است. هدف از این پژوهش، بررسی وجود مهارت برجسته در تیراندازی با کمان ریکرو در سه سطح مختلف مهارت و مقایسه دو روش تیراندازی (با سایت و بدون سایت) بود. تیرانداز مرد در سه گروه ده‌نفره (خبره، ماهر، مبتدی) ۱۵۰ تیر از پنج نقطه پارامتری با فاصله ۰.۵ متر از یکدیگر تیراندازی کردند. نقطه اصلی تمرین (C) برای گروه‌های مبتدی، خبره و ماهر به ترتیب ۳۰، ۵۰ و ۷۰ متر بود. داده‌ها با رگرسیون خطی، آزمون t همبسته، آزمون t زوجی، ANOVA اندازه‌گیری مکرر، ضریب همبستگی درون‌طبقه‌ای (ICC) و ماتریس همبستگی پیرسون تحلیل شدند. رگرسیون خطی در هیچ گروهی رابطه معنادار نشان نداد (p>0.05). آزمون t همبسته در گروه خبره با روش سایت تفاوت معنادار بین نقطه C با نقاط D (p=0.038، d=0.768) و E (p=0.050، d=0.715) نشان داد. ANOVA اندازه‌گیری مکرر تعامل معنادار گروه × نقطه را تأیید کرد (F=4.21، p=0.023، η²=0.142). عملکرد گروه خبره بدون سایت (0.19±9.04) به‌طور معناداری از روش سایت (0.24±8.88) بالاتر بود (p=0.044، d=0.741). ضریب ICC برای گروه خبره در روش سایت (ICC=0.847) یکپارچگی بالای بازنمایی حرکتی را نشان داد. تیراندازی از قانون تغییرپذیری نیرو پیروی نمی‌کند. مهارت برجسته با روش رگرسیونی کلاسیک قابل شناسایی نیست؛ با این حال تحلیل‌های تکمیلی در گروه خبره شواهدی از اختصاصی‌بودن یادگیری در نقطه تمرین اصلی را آشکار می‌کند. یافته‌ها محدودیت‌های نظریه طرحواره در مهارت‌های دقیق نشانه‌گیری ایزومتریک را نشان می‌دهد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات
  • تاریخ دریافت 25 خرداد 1405
  • تاریخ بازنگری 03 تیر 1405
  • تاریخ پذیرش 03 تیر 1405